Xiisadda siyaasadeed iyo tan militari ee ka dhex taagan dowladda federaalka Itoobiya iyo Jabhadda Xoreynta Shacabka Tigray (TPLF) ayaa sii kordhaysa, iyadoo walaac laga qabo in xaaladdu mar kale isu beddesho dagaal ballaaran.
Sida ay sheegtay Human Rights Watch (HRW) 9-ka Sebtembar 2026, labada dhinac ayaa muddo ka badan hal sano isku hayay fulinta heshiiskii Pretoria ee November 2022, kaas oo lagu soo afjaray dagaalkii Tigray. Khilaafaadka weli taagan waxaa ka mid ah dhulalka lagu muransan yahay, soo celinta dadka barakacay iyo hub-ka-dhigista.
HRW waxay sheegtay in labada dhinac ay midba midka kale ku eedeeyeen abaabul ciidan. Bishii Agoosto 2026 waxaa sidoo kale qarxay dagaallo culus oo ka dhacay meel u dhow xuduudda Itoobiya iyo Suudaan, iyadoo la soo sheegay in la adeegsaday madaafiic iyo diyaarado aan duuliye lahayn.
Hay’adda ayaa xustay in Midowga Afrika uu walaac ka muujinayay xaaladda Tigray tan iyo Maarso 2025, halka ay horey u diiwaangelisay xadgudubyo ka dhan ah dadka Tigrayga ah ee lagu eedeeyay masuuliyiin iyo ciidamada ammaanka ee ka howlgala Western Tigray. HRW waxay sidoo kale bishii July sheegtay in TPLF ay si khasab ah u qoranaysay dad rayid ah, oo ay ku jireen carruur da’doodu gaadhay 15 sano.
Dhanka kale, dadaalladii siyaasadeed ee loogu talagalay in lagu maareeyo khilaafka ayaa cadaadis wajahaya. HRW waxay sheegtay in dib-u-soo-nooleynta wada-hadallada dhexdhexaadinta ay dhalisay su’aalo ku saabsan in hannaan-dhexdhexaadineedkii hore uu weli haysto kalsoonida labada dhinac.
Golaha Nabadda iyo Ammaanka ee Midowga Afrika ayaa 12-kii Agoosto ku baaqay in la xoojiyo nidaamka digniinta hore ee qaaradda, halka 24-kii Agoosto la ansixiyay hannaan cusub oo lagu xiriirinayo khataraha la saadaalin karo iyo tallaabooyinka ka hortagga ah.
Madaxda Afrika oo shir aan caadi ahayn ku yeeshay Luanda, Angola, ayaa sidoo kale carrabka ku adkeeyay muhiimadda ka hortagga colaadaha, dhexdhexaadinta iyo in digniinta hore loo beddelo tallaabo degdeg ah.
HRW waxay ku boorrisay Midowga Afrika inuu xoojiyo wada-hadallada uu la yeelanayo dowladda federaalka Itoobiya iyo TPLF, isla markaana dib loo qiimeeyo haddii qaabka dhexdhexaadinta ee hadda jira u baahan yahay in la xoojiyo. Hay’addu waxay sidoo kale ku baaqday in si cad loo soo bandhigo warbixinnada ku saabsan fulinta heshiiskii Pretoria iyo eedeymaha la xiriira dib-u-hubaysiga iyo xadgudubyada ka dhanka ah shacabka.
By Warda
September 9, 2026
